Van tuinkabouter tot pepernoot: Nederland in 51 voorwerpen

★★★ – De stroopwafel is het kroonjuweel van het Hollandse calvinisme en koffie symboliseert onze gespleten verhouding tot de zee, als symbool van avontuur en gemoedelijkheid. Een beetje vergezocht? Misschien wel, maar dat maakt in het boek Nederland: een objectief zelfportret in 51 voorwerpen niet zoveel uit. Dit levert een soms wat saai, vaak grappig maar in ieder geval herkenbaar portret op.

Nostalgie
De Nederlandse identiteit bestaat niet, heeft onze koningin ooit gezegd en dat werd haar bepaald niet in dank afgenomen. Waar of niet, wij Nederlanders gebruiken doorgaans geen grote woorden om onze eigen cultuur te duiden. Samenstellers Wim Brands en Jeroen van Kan hebben dit in elk geval goed begrepen en definiëren Nederland aan de hand van voorwerpen. Veel van deze voorwerpen zal de huidige generatie alleen kennen van het museum of uit grootmoeders verhalen. Nostalgie ligt daarom op de loer. Maar dat is niet zo erg, volgens Brands en Kan: ‘nostalgie wordt pas problematisch als je er een verleden mee vervalst’.

Verschillen
Met 51 verschillende auteurs en evenzoveel verschillende voorwerpen is het af en toe lastig een rode draad te ontdekken, behalve dan dat het voorwerpen zijn en dat ze over Nederland gaan. En het woord calvinisme komt in bijna ieder artikel wel even voorbij, ook al moet het er met de haren bij worden gesleept. Sommige auteurs houden het bij een gortdroge analyse van het voorwerp zelf, zoals essayist Carel Peeters over de Solex: ‘beschetener Hollands kon een vervoermiddel niet zijn’.

Jeugdtrauma’s
Anderen grijpen de gelegenheid aan om eens en voor altijd af te rekenen met hun jeugdtrauma’s. Schrijfster Maartje Wortel over de koektrommel: ‘je pakt er één koekje uit en daarna blijft de koektrommel om zogenaamde gastvrijheid uit te stralen nog even op tafel staan. De belofte van meer koek is nooit ver, maar meestal komt er niets van.’ Nederland: een objectief zelfportret in 51 voorwerpen is geen boek van diepzinnige filosofische inzichten. Het is wel een erg leuk boek voor bij de koffie na een oercalvinistische preek, als de koektrommel rond gaat en je er ééntje mag pakken.

Gelezen: Nederland: een objectief zelfportret in 51 voorwerpen
Onder redactie van: Wim Brands en Jeroen van Kan
Uitgegeven door: Uitgeverij Balans
Verschenen op: 5 oktober 2015
Fotocredit: Omslag, Bas Smidt
Meer info vind je op: https://www.uitgeverijbalans.nl/

 

Leuk artikel? Deel het met je vrienden!

Geef een reactie