Van Dis verruilt vader voor moeder in Ik kom terug

★★★ – Aan verhalen over de vader van Adriaan van Dis geen gebrek – zijn oorlogstrauma’s waren heel vaak onderwerp van Van Dis’ romans. Hoog tijd om dieper in te gaan op moederlief. In zijn tiende roman Ik kom terug kruipt Van Dis in haar huid. De roman veroverde in ieder geval een plek op de shortlist van de Libris Literatuurprijs. Zal Van Dis er met de winst vandoor gaan?

Alsjeblieft, vermoord me!
Adriaan van Dis is koning van de autobiografische roman; zo ook in dit boek. Het verhaal blijft natuurlijk fictie, maar feit is dat Van Dis ook voor Ik kom terug uit zijn eigen leven heeft geput. Moeder Van Dis komt in deze roman met een pijnlijk verzoek voor haar enige zoon: ze wil dood en hij moet haar helpen om euthanasie te plegen. Een kussen in haar gezicht, pillen door haar eten – alles is best. Na lang zeuren stemt hij toe, op één voorwaarde: hij mag een boek schrijven over haar leven. Moeder vertelt verhalen, zoon tekent ze op. De vraag is natuurlijk of hij zich aan de afspraak zal houden. Van Dis stelt het antwoord op deze vraag lang uit en weet geen echte spanningsboog te creëren. Jammer, want Ik kom terug kan wel een frisse plottwist gebruiken.

Grote gaten
Ik kom terug schittert dus duidelijk niet door de spanning of de onverwachte wendingen. De kracht is dat de verhalen realistisch aandoen door het gebrek aan samenhang. Het kleinste voorval kan genoeg zijn om een stroom aan herinneringen op te wekken. Dit maakt moeder tot een vrouw van vlees en bloed. Het realisme van Ik kom terug staat helaas het verhaalverloop enigszins in de weg. Mensen van vlees en bloed springen nu eenmaal van de hak op de tak. Gelukkig is moeder Van Dis een veelzijdige vrouw, over wie je al snel meer wilt weten. Helaas zie je moeder alleen door de ogen van de zoon, waardoor de beweegredenen van het hoofdpersonage raadselachtig blijven.

Gaat hij de Libris winnen?
Van Dis leert meer over zijn moeder in die laatste maanden dan gedurende zijn hele leven. Hij blijft echter nog altijd met vragen zitten. Dit geldt ook voor de lezer, want de verhaallijn rommelt aan alle kanten. Zonder kennis van Van Dis’ eerdere werk is het lastig om alle zijpaden te volgen die moeder in haar verhalen bewandelt. Gelukkig staat Ik kom terug bol van scherpe observaties en mooie verwoordingen, zoals we van Van Dis gewend zijn. Een tekenend voorbeeld: ‘Ik zocht haar hand en vond een vuist in een jaszak.’ Bij rasechte Van Dis-fans mag Ik kom terug niet ontbreken in de boekenkast. Maar nieuwkomers kunnen beter beginnen met zijn eerdere, meer toegankelijke werk. Zijn plek op de shortlist van de Libris heeft Van Dis meer dan verdiend, maar of winst erin zit? Dat horen we 11 mei!

Gelezen: Ik kom terug
Geschreven door: Adriaan van Dis
Uitgegeven door: Atlas Contact
Verschenen op: november 2014
Fotocredit: Mustreads.nl, Cuttingedge.nl
Meer info vind je op: http://www.atlascontact.nl/

Leuk artikel? Deel het met je vrienden!

Geef een reactie