Waar zijn de bitterballen? vol leuke en minder leuke feitjes

Zucht. Alweer een boek over Nederland. Inmiddels zijn er tientallen boeken over de Nederlandse cultuur geschreven, door kaaskoppen en niet-Nederlanders. Annette Birschel vindt het nodig ook haar visie met ons te delen. Want wij Nederlanders zijn immers maar vreemd volk.

Ingezoomd
Annette Birschel woont in Nederland maar is van oorsprong Duitse. Zo verschillend kunnen die twee landen niet zijn, zou je denken. Toch neemt Birschel ons kikkerlandje uitgebreid onder de loep, soms met sarcasme, soms vol lof. Alle denkbare onderwerpen worden beschreven. Van verjaardagen tot hypotheken, van onderwijs tot vloeken; niets blijft de lezer bespaard.

Schoolboek
Het boek leest makkelijk weg, op de puur informatieve hoofdstukken na. Lezen hoe buitenlanders over ons taalgebruik denken is leuk. Lezen over leningen, schulden en verzekeringen iets minder. De verschillen tussen de hoofdstukken zijn enorm. Entertainment, informatie, alles komt erin terug. Knap, maar soms ook storend. Net als je grappige stukjes leest en uitkijkt naar meer, komt er een infohoofdstuk dat zo uit een schoolboek lijkt te komen.

‘Doe maar gewoon’
Birschel beschrijft ons Nederlanders met humor. Het is moeilijk te bepalen of ze nu spot of bloedserieus is. Wat wel helder is, is dat ze continu in de herhaling valt. Afgezaagde uitspraken als ‘doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg’ en ‘één koekje bij de koffie’ zijn na één keer genoemd te worden al irritant. Jammer dus dat ze juist die clichés in bijna ieder hoofdstuk terug laat komen.

Voorzichtig
De herkenbaarheid is voor Nederlanders amusant. Het is leuk om te lezen hoe iemand anders ons volk zo fascinerend vindt, terwijl wij onszelf heel normaal vinden. Het valt op dat ze negatieve conclusies zoveel mogelijk ontwijkt. Heeft ze het in het ene hoofdstuk over hoe zuinig we zijn, dan legt ze in het volgende hoofdstuk uit waarom Nederlanders geen vrekken zijn. Als er toch negatieve conclusies worden getrokken, beschrijft ze die als de mening van een kennis. ‘Een Franse zei eens…’ Op deze manier lukt het haar om Nederlanders brutaal, onbeschoft en trots te noemen, zonder er geheel verantwoordelijk voor te zijn.

Of je het nu eens bent met de opvattingen over Nederland of niet, Waar zijn de bitterballen? blijft een interessant boek om te lezen. De ‘cultuurwijzer voor het Nederlandse leven’ is zo geschreven dat het voor Nederlanders én Holland-haters leuk blijft.

Gelezen: Waar zijn de bitterballen? van Annette Birschel. Uitgegeven door Bert Bakker Uitgevers. ISBN 9789035133280. Je kunt dit boek bestellen bij bol.com via onderstaande link:
 

Waar zijn de bitterballen?
Birschel, A.