WIJ is expliciet en rauw

'Waarschuwing: expliciete roman' is de tekst op het stickertje op de cover van WIJ, geschreven door de Vlaamse schrijver Elvis Peeters. Het schrikt een beetje af. Niet omdat het saai in de oren klinkt, meer omdat expliciete boeken vaak slecht zijn geschreven. Het stempel kan je afschrikken en je bang laten worden voor een zoveelste Heleen van Royen. Gelukkig is deze schrijver anders; hij schrijft rauw, poëtisch, maar niet geforceerd.

Spelen, manipuleren, hoereren
´Je verkoopt iets waar je nooit afstand van doet, dat altijd bij jou blijft, waar je ook bent. (…) Je leeft, doet de dingen die je graag doet en af en toe laat je je daarvoor betalen. WIJ gaat over hoe vier jongens en vier meisjes – allen minderjarig - hun dagen en nachten met elkaar doorbrengen. Het boek begint met een onschuldig experiment: de meisjes gaan op een viaduct staan en kijken welke reactie ze kunnen uitlokken als ze hun rokjes optillen. Na wat teleurstellende resultaten veroorzaken ze een fatale kettingbotsing. De jongeren ontdekken dat ze macht krijgen door hun lichamen te gebruiken en dat doen ze.

Ongeloofwaardig
De waarschuwende sticker op de voorzijde van dit boek is volkomen terecht. Het is normaal als je bij dit boek even je ogen dichtknijpt, je hoofd afwendt of misschien zelfs een braaknijginkje krijgt: het boek is ernaar. ´Wij waren jong, niet pervers.´ Zo verklaart een van de acht jongeren de bizarre experimenten die ze samen uitvoeren in een schuur. ´Wij genoten ervan te zijn wie wij waren, onervaren en onverantwoord.´ En dat moet je als lezer wel willen aannemen, je moet ervoor open staan. De schrijver neigt geregeld naar te makkelijke en onbevredigende oplossingen voor onwaarschijnlijkheden: zo bestaat het leven van de jongeren uit plannen smeden, zware misdragingen en wordt er bijzonder veel gespijbeld, maar toch redden ze het alle acht op school, hebben hun ouders niks door en komt er geen blauw voor in het boek. Ongeloofwaardigheid is een feit, maar het stoort niet: het boek is niet geschreven om geloofwaardig te zijn.

Geen verrassende ontknoping
De gebeurtenissen zouden stuk voor stuk tegenwoordige krantenberichten over gekken kunnen zijn waar iedereen de rillingen van over de rug krijgt. Ze gebeuren, maar als je ze in romans leest voelen ze vaak niet goed aan, tenzij op het eind puzzelstukjes in elkaar vallen en er een grote climax volgt omdat de schrijver het boek zo meesterlijk heeft geconstrueerd. Dat is in dit boek niet het geval. Hier is het niet slecht, het is ánders. Peeters beschrijft extremiteiten veroorzaakt door verveling en het einde van het boek heeft geen ontknoping maar een soort doodgaan van de spanningen tussen de acht vrienden. Naarmate de bladzijden van het boek opraken wordt het steeds triester. Het voelt alsof je al die gebeurtenissen zelf hebt meegemaakt, alsof je zelf die bizarre plannen hebt verzonnen en de groep voelt verstarren. Aan het einde van het boek ben je op, want na zoveel seks, geld, geweld en nihilisme heb je het zelf ook wel even gehad.
 
Gelezen: WIJ van Elvis Peeters. Meer Elvis: www.elvispeeters.be
Je kunt dit boek bestellen bij bol.com via onderstaande link:

Wij
Elvis Peeters