The Reader, affaire zonder toekomst

De vijftienjarige Michael Berg komt net van school. De regen valt met bakken uit de hemel. Michael voelt zich erg slecht en schuilt onder het afdakje van een flat. Hij geeft over en klampt zich krampachtig vast aan een bankje, waar hij op neer ploft. Op hetzelfde moment komt er een vrouw aangelopen die net van plan was om naar huis te gaan. Wanneer ze Michael helemaal doorweekt op een bankje ziet zitten loopt ze op hem af. "Ik maak een bad voor je, knul", zegt ze. Dit is de eerste ontmoeting tussen Michael Berg en Hanna Schmitz in The Reader. Een film van Stephen Daldry (o.a. The Hours), naar het gelijknamige boek (1995) van Bernhard Schlink.

Voorlezen
In The Reader komt de jonge Michael Berg, gespeeld door David Kross (jong) en Ralph Fiennes (ouder) plotseling de oudere Hanna Schmitz, gespeeld door Kate Winslet, tegen. Hanna verzorgt de zieke jongen even en brengt hem dan naar huis. Michael kan, ondanks het leeftijdsverschil, zijn gedachten niet meer van haar afhouden en zodra hij beter is besluit hij terug te gaan om haar te bedanken. De vonk slaat over en vanaf die dag gaat Michael elke dag uit school naar Hanna. Michael, die een ster is in voorlezen, vindt het dan ook geen probleem als Hanna vraagt of hij voor haar wil lezen. Zo gaat het elke dag. Michael leest haar voor en daarna hebben ze seks. Op een dag, als Michael weer naar Hanna gaat, treft hij een leeg huis aan. Hanna is vertrokken en dat betekent het eind van een hartstochtelijke zomer.

Student rechten
Michael is inmiddels een paar jaar ouder, woont niet meer thuis en concentreert zich volledig op zijn studie rechten. Hij belandt met een paar andere studenten in een hoger groepje van de studie. Zijn leraar neemt ze mee naar een rechtszaak. Opgewonden stappen de leerlingen de zaal in en nemen plaats op de tribune. De aangeklaagden worden naar voren geroepen en plotseling slaat Michaels hart op hol. Een van de aangeklaagden is Hanna Schmitz! Na al die jaren is het de eerste keer dat hij haar weer ziet. Vanaf dat moment komt het verleden weer naar boven, wat hem voor de rest van zijn leven niet meer los zal laten.

Vreemde relatie
Het blijft natuurlijk vreemd hoe een jonge jongen zijn oog laat vallen op een oudere vrouw. Misschien is het liefde op het eerste gezicht, maar echt duidelijk wordt dat niet. David is smoorverliefd, dat is zeker, maar wat Hanna in de jonge scholier ziet blijft onduidelijk.

Weer een oorlogsfilm
Na Oorlogswinter en The Boy in the Striped Pyjamas lijkt het wel alsof The Reader de zoveelste oorlogsfilm is die we voor onze kiezen krijgen. Toch is The Reader anders. Het laat het leven van een vrouw zien die na de oorlog haar straf krijgt. Het goede acteerwerk van Kate Winslet is opvallend. Ze speelt de scènes in de rechtbank erg overtuigend. Hierdoor krijg je toch medelijden met haar als ex-nazi. Ze geeft je het gevoel alsof ze zelf niet wist wat er gebeurde, alsof ze de Joden niet met opzet de dood in heeft gejaagd. Op deze manier geeft ze een andere draai aan de oorlogspraktijken.

Jong en oud
Ook de jonge Michael Berg zit goed in zijn rol. Hij heeft een kinderlijke uitstraling en de vragen die hij Hanna stelt als ze nog ‘samen’ zijn, zijn jong en onbenullig. Een jongen die de harde wereld, zo vlak na de oorlog, niet goed kent. De oude David Kross speelt ook overtuigend. Ralph Fiennes speelt een gesloten man die moeite heeft zich te binden. Hij komt soms dromerig over, alsof het verleden hem niet met rust heeft gelaten.

Medelijden
Snelle en flitsende beelden hoef je in The Reader niet te verwachten. De film is op een grauwe en ouderwetse manier opgenomen, net na de oorlog, maar met prachtige beelden. Door de manier waarop Kate Winslet wordt gefilmd vergeet je soms dat ze een ex-nazi is en krijg je medelijden met haar. De oudere Michael Berg leidt een eenzaam en gesloten leven, wat je ook terugziet in de manier van filmen. De beelden zien er koud en eenzaam uit, waardoor zijn stijfheid er extra goed uit komt. Ook de klassieke muziek die vaak terugkomt in de film versterkt dit. De film speelt zich af in Duitsland, maar is in het Engels gesproken. Er wordt gesproken over het goede Duitse accent van Winslet, maar dat maakt de film er niet meer Duits op.

Keuzes
In de film kan de jonge Michael Berg de affaire met Hanna Schmitz niet van zich afzetten. Zelfs als ze geen contact hebben laat het hem niet los. Als hij haar later tegenkomt in de rechtszaal komen verschillende zaken boven water, bijvoorbeeld waarom zij hem altijd liet voorlezen. Michael komt voor een moeilijke keuze als hij merkt dat Hanna voor bepaalde zaken de schuld krijgt terwijl ze die niet heeft gedaan. Michael is jong en vindt het moeilijk om de kant van een ex-nazi te kiezen, maar aan de andere kant is het Hanna. De vraag is dan ook: komt Michael voor Hanna op?
 
Gezien: The Reader van Stephen Daldry. Deze film draait nu in de bioscoop. Bekijk de trailer: