Tegengestelde werelden zichtbaar in De vrijwilligster

De vrijwilligster is het eerste boek van een onbekende schrijfster: Antje Visser. De omslag van het boek (een vrouw met een hoofddoek) verraadt al een beetje de insteek van het verhaal. In deze debuutroman draait het om een multiculturele vriendschap en de idealistische Willemijn die haar grenzen uit het oog verliest.

Goede wil
Willemijn is sociologiestudente en ze heeft het beste voor de mens over. Vol goede wil besluit ze als vrijwilligster Nederlandse les te geven aan de Turkse importbruid Nuray. Het blijft echter niet alleen bij lesgeven. Zo helpt ze Nuray met haar relatieproblemen, haar ongewilde zwangerschap en de steeds oplopende geldproblemen. Het leven van Nuray wordt beheerst door leugens. Door haar onbetrouwbare vriend Mustafa worden dit er alsmaar meer. De goede wil van Willemijn wordt al snel beschadigd door leugens en naïviteit

Overdreven karakters
Stel, we zitten in hetzelfde schuitje als Willemijn. Zouden we dan niet allemaal precies hetzelfde doen? Natuurlijk, je wilt mensen helpen. Toch gaat de wilskracht van Willemijn net een paar stappen verder. Ze wil Nuray helpen, maar ze zet daarbij haar eigen principes aan de kant. Willemijn is bijzonder naïef en dat wordt hier en daar overdreven. Ook de geheime en ondeugende streken van Mustafa zijn soms te extreem. Hierdoor worden de karakters in De vrijwilligster af en toe wat onwerkelijk.

Moeilijke vriendschap
De belangen rondom de Islam en de nuchtere Nederlandse cultuur van Willemijn komen recht tegenover elkaar te staan. Zo is Nuray ineens zwanger van een meisje. Tot verbazing van Willemijn had de Turkse familie toch liever een jongen gezien. ‘Is niet erg, volgende keer beter toch?’, is de reactie van Mustafa. Hoewel Willemijn en Nuray steeds dichter naar elkaar toegroeien, blijven de cultuurverschillen te groot voor een goede vriendschap. De problemen van deze Turkse familie laten zien hoe moeilijk hun situatie is in de multiculturele samenleving. Het boek opent zeker ogen.

Opbouwende spanning
De vrijwilligster leest lekker weg. Het beginnende Nederlands van Nuray is letterlijk weergegeven: werkwoorden en persoonlijke voornaamwoorden staan op de verkeerde plaats. Naarmate het verhaal vordert, verandert langzaam haar Nederlands. Het einde van het boek zit duidelijk beter in elkaar. Visser voert de spanning zorgvuldig op. Bovendien worden de gedachtegangen van Willemijn beter zichtbaar en je gaat meer begrip krijgen voor de situatie. Hopelijk volgen er meer van zulke meeslepende romans van Antje Visser.

Gelezen: De vrijwilligster van Antje Visser. Uitgeverij De Arbeiderspers, maart 2011. Meer info: www.arbeiderspers.nl.