Stilte horen in Silencer

Zwijgend betreden we de theaterzaal voor Silencer. Geluidskunstenaar Cilia Erens heeft ons letterlijk het zwijgen opgelegd. Onwennig schuift iedereen aan tafel. Met het geluid van tikkende lepels op de borden wordt het steeds duidelijker welke rol het gesprek aan tafel speelt.

Zwijgend betreden we de theaterzaal voor Silencer. Geluidskunstenaar Cilia Erens heeft ons letterlijk het zwijgen opgelegd. Onwennig en inwendig lachend schuift iedereen aan tafel voor een diner. Met het geluid van tikkende lepels op de borden eten we zwijgend onze soep op en wordt het steeds duidelijker welke rol het gesprek en het geluid aan tafel spelen. Niet alleen aan tafel zijn wij als mens voortdurend aan het woord, ook daarbuiten lijkt het wel alsof we niet anders kunnen dan af en toe eens een geluid te maken. Als we net gewend zijn aan de stilte om ons heen krijgen we een koptelefoon op en neemt Cilia ons mee op een reis door de stilte.

Dagelijkse geluiden zijn bijna eng
Rondom een pilaar lopen we als een kudde makke schapen rondjes achter elkaar aan. Door onze koptelefoons klinken geluiden van een wandeling. Flarden van gesprekken die we net niet kunnen verstaan, het kraken van het grint onder onze voeten, gebrul van vogels om ons heen en af en toe kucht er iemand in onze nek. Het is bijna eng zoals we maar door gaan met het lopen in rondjes. Het duurt zo lang dat je je af gaat vragen wat er staat te gebeuren. Zal de rij ineens stoppen of blijven we doorgaan? En het geluid, zal dat nog veranderen? We blijven maar lopen en ook het geluid in ons hoofd blijft doorlopen.

Ontwijkende blikken
Plotseling worden we met zijn allen op een paar vierkante meter geperst. De afstand tussen ons in is zo klein dat het haast ongemakkelijk wordt. Gniffelend kijken we elkaar afwachtend aan. Onze geluidsreis gaat verder per trein. Japanners roepen om ons heen en de warmte wordt drukkender. Niemand kijkt elkaar langer aan dan een paar seconden en geduldig wachten we op onze bestemming. Als we aankomen zitten we kris kras door elkaar met allemaal een ander gezichtpunt. Maar eigenlijk zien we hetzelfde: stilte. Het is donker en er is niks te zien, we worden een met de ruimte. Om ons heen horen we geluiden van de jacht op het water, die uiteindelijk wegsterven in absolute stilte.

Opnieuw leren luisteren
Cilia heeft gebruik gemaakt van geluiden uit de alledaagse werkelijkheid. Voetstappen, vogels, vliegtuigen, mensen, alles komt ons zo vertrouwd voor maar toch luisteren we er tijdens de voorstelling naar alsof we het voor het eerst horen. Cilia leert ons opnieuw luisteren naar de wereld om ons heen. Steeds vormen de geluiden een bedreiging voor de stilte, maar die wordt steeds net niet doorbroken. De fragmenten duren voor je gevoel te lang wat weer eens ter meer benadrukt hoe snel onze maatschappij ingesteld is, alles duurt al snel te lang.

Zichtbare stilte
Er zijn vrijwel geen theatrale middelen aanwezig. De groep vormt het decor van de voorstelling; het decor van de stilte welteverstaan. Door onze houding, onze afwendende blikken en het in onszelf gekeerde denken benadrukken we met elkaar dat de stilte waar wij deel van uit maken visueel wordt. Het is leuk om zelf deel uit te maken van de voorstelling. Cilia daagt ons uit onze fantasie te gebruiken en vertelt zonder woorden maar met geluiden een verhaal en een visie. Samen maken we de stilte hoorbaar.


Silencer door Cilia Erens. Beleefd: 19 oktober 2005 in Theater Frascati, Amsterdam. Daar te beleven t/m 22 oktober. Meer info: www.theaterfrascati.nl
Daarna 8 t/m 12 november 2005 in de Rotterdamse Schouwburg en 29 januari 2006 in Muziekgebouw aan 't IJ, Amsterdam.