Set Amsterdam: vlucht van & naar het alledaagse
De Amsterdamse fotografe Dana Lixenberg emigreerde naar Amerika om vervolgens voor haar fotoserie Set Amsterdam terug te keren naar haar geboortestad. Voor de populaire televisieserie A’dam - E.V.A. fotografeerde ze de acteurs. Met Set Amsterdam slaat ze een heel andere weg in.
Afwezigheid
Het thema van de serie is soberheid. De beelden laten in alle opzichten een sobere, treurige kant van onze hoofdstad zien. De behandelkamer van de gynaecologie, mortuaria en zorgcentra. Met de nadruk op leegte. De afwezigheid van mensen is echt kenmerkend voor de serie. Er ontstaat een bepaalde afstand tussen de foto’s en jezelf. Je wordt er niet meteen naartoe getrokken. Je wilt juist liever op een afstandje blijven wachten en kijken wat er zich heeft afgespeeld. Het zet je aan het denken.
Nieuwe vs. bestaande werelden
Set Amsterdam opent deuren die normaal gesproken gesloten blijven. Denk aan de vuilverbranding en de brandoefenplaats op Schiphol. Het is een stukje van Amsterdam dat je niet meteen ziet wanneer je de stad binnenkomt. Ook op deze plekken ontbreken weer mensen. Maar niet alle foto’s zijn bijzonder; Lixenberg heeft ook de gewone gang van zaken gefotografeerd. Een voorbeeld is een eetkamertafel waar een zakje brood open op tafel ligt en een half opgegeten mandarijn. Heel herkenbare beelden waar we vaak geen oog voor hebben. Het zijn de details die kenmerkend zijn voor het normale, alledaagse leven.
Bijzondere presentatie
Opvallend is de manier waarop de verschillende foto’s naast of onder elkaar gepresenteerd zijn. Twee typen werelden worden op deze manier met elkaar vergeleken. Leven en dood, vrolijk en somber, arm en rijk; alle tegenstellingen staan recht tegenover elkaar. Zo staat bijvoorbeeld een foto van een sectiekamer in het OLVG recht boven een foto van een vrolijke bruidswinkel. Ook is een beeld van een tattooshop naast een van het chique Hotel L’Europe geplaatst. Confronterend, maar ook verhelderend.
Uiteindelijk wel toegankelijk
Ondanks de vele bijzondere plekken van Amsterdam geven de meeste beelden wel weer wat je ervan verwacht. Het stereotype beeld van bijvoorbeeld een zorgcentrum wordt bevestigd door het vervallen interieur, een plastic bloemsticker op het raam met op de achtergrond een oude, haast dode boom. Ook hier zijn het weer de details die ervoor zorgen dat het beeld toegankelijk wordt. Set Amsterdam is een serie waarbij je even wat langer stil moeten blijven staan tot je beseft dat het alledaagse leven vol interessante plekken zit.
Brandoefenplaats Schiphol, 2010 © Dana Lixenberg
Zorgcentrum De Open Hof, Restaurant (I), 2010 © Dana Lixenberg
Gezien: Set Amsterdam van Dana Lixenberg, in Foam te Amsterdam.
Nog te zien t/m 29 mei 2011.
Meer info: www.foam.org
