ReclameKlassiekers: hoge stellages met nostalgie
De Beurs van Berlage huisvest een overzicht van honderd jaar spraakmakende reclamecampagnes waarin onze samenleving zich duidelijk manifesteert. We zien Bolletje, Flipje en Flippo’s. En uiteraard ook de ‘even Apeldoorn bellen’ spotjes. Inhoudelijk gaan de reclames over de culturele ontwikkeling van ons Nederlandse volkje.
Nostalgisch decor
Hoge stellages vullen de grootse ruimte van de Beurs, met grote foto’s van Persil vrachtwagens en oude reclameposters. Vintage affiches van Kwatta en Van Nelle, die bij sommigen misschien ook wel thuis aan de wand hangen. Het zou hier overigens iets toepasselijker zijn geweest als de posters niet ingelijst waren, maar bijvoorbeeld op de muren geplakt. Reclamespotjes worden op tv-schermen vertoond: voor veel bezoekers een feest der herkenning. Frappant dat thuis reclameblokken vervelend zijn terwijl iedereen er hier uitgebreid voor gaat zitten. Bijna met een zak chips erbij.
Geen cent teveel
Het publiek wordt chronologisch langs categorieën geleid, zoals ‘de bevrijding’ en ‘op ‘t randje’. Ons volkje wordt hier getypeerd door de neiging naar gewoon doen (de AH manager als gemiddelde Nederlander) en zuinigheid (Zeeuws Meisje slogan: ‘geen cent teveel’). Ook spotjes van Gamma en het schaatsertje van Calvé worden vertoond, die lekker Nederlands zijn. Grappig feitje: in de hippie tijd kocht het Nederlands Zuivelbureau voor een melkreclame het woord ‘vurrukkulluk’ van Remco Campert, voor 350 gulden!
Maatschappelijke ontwikkeling
De tentoonstelling brengt verdieping en laat zien hoe reclame in relatie staat tot jeugdculturen, rolpatronen en economische situaties in Nederland. Al lopende door de Beurs zien de bezoekers dat de vrouw nu, in tegenstelling tot de jaren 60, stoer kan worden afgebeeld en de man als sul of huisvader. In de jaren 70 werden reclames maatschappijkritisch en wekten discussies op over opkomende dreigingen als milieuvervuiling, drugs en aids. Na de werkloosheid begin jaren 80 ontstond er een tijdperk van flink consumeren (veel reclames over eten!) en carrière maken. Tegenwoordig kennen we sociale netwerken: nieuwe kanalen met de mogelijkheid om ervaringen te delen en producten te vergelijken. Reclame groeit daarin mee met guerilla acties (zoals flash mobs) en virals.
Geschiedenis en toekomst
Je kunt je afvragen of reclame-uitingen een grote invloed hebben op onze samenleving, of dat ze ‘m juist alleen weergeven. Deze tentoonstelling vertelt in ieder geval op een leuke, onderzoekende manier de geschiedenis van Nederland aan de hand van reclames. In de toekomst zullen merken blijven zoeken naar een persoonlijke band met de consument en inspelen op wat ons bezighoudt. Over honderd jaar kan daar weer een mooie tentoonstelling van gemaakt worden.
Bezocht: ReclameKlassiekers in de Beurs van Berlage te Amsterdam, nog te zien t/m 6 maart 2011
Meer info: www.reclameklassiekers.nl
Op 2 januari 1967 wordt het allereerste STER-reclameblok uit op de Nederlandse tv uitgezonden. Ramses Shaffy eet tussendoor een Kwatta reep.
