Oorlogswinter is krachtig en oerhollands
Het oorspronkelijke boek van Jan Terlouw werd verslonden door gretige kinderogen, gefascineerd door de Tweede Wereldoorlog van opa en oma. Nu gebeurt dat weer door de verfilming van Martin Koolhoven. De film verschijnt in dezelfde tijd dat er meer WOII-films uitkomen: Valkyrie en The Boy in the Striped Pyamas. Toch is Oorlogswinter geen overbodige toevoeging, want de sfeer, de omgeving en de acteurs zijn zo onmiskenbaar Hollands dat zelfs Soldaat van Oranje hier niet tegenop kan.
Volwassen worden door oorlog
Het verhaal is verrassend gelijk het boek. Michiel, een jongen van veertien jaar van het platteland, zorgt voor Jack, een gewonde Engelse soldaat, verscholen in een hut in het bos. Wanhopig probeert hij hem te laten vluchten, maar elke poging mislukt. Michiel is eenzaam en alleen, niet wetend wie hij kan vertrouwen. Als zijn vader, de burgemeester, wordt geëxecuteerd, wordt Michiel echt volwassen. De gebeurtenissen raken in een stroomversnelling en hij leert dat je nooit weet wie je kunt vertrouwen…
“Overtomorrow”
De film dankt zijn kracht voor een groot gedeelte aan het acteerwerk van Martijn Lakemeier, die de stugge, Hollandse, verstandige en zwijgzame Michiel neerzet. Net als in het boek leef je ontzettend met hem mee. Hij wil Jack niet verraden en vertrouwt dus bijna niemand. Zijn zwijgzaamheid en eenzaamheid snijden door je ziel. Vooral in de scène waarin zijn vader wordt neergeschoten, laat hij de wanhoop, paniek en onmacht zien die we ook zo goed in het boek voelen. Martijn weet zelfs af en toe een lach uit de zaal op te wekken als hij met Jack praat: “Maybe tomorrow. Or overtomorrow.” En als hij wil uitleggen dat zijn zus een verpleegster is: “My sister! She’s a… sister.”
Topacteurs
Ook de andere acteurs zijn niet mis en spelen geloofwaardig. Yorick van Wageningen weet de twijfelachtige oom Ben neer te zetten en ook de zus van Michiel, gespeeld door Melody Klaver, speelt overtuigend en natuurlijk. Van de buitenlandse acteurs komen de Duitsers niet heel goed uit de verf, maar Jamie Campbell Bower wekt sympathie op als ongeduldige, gewonde, Engelse soldaat.
Schone, nieuwe kleren
Alles is in blauwachtige tinten gefilmd. Veel scènes zijn in Litouwen opgenomen, wat het realisme versterkt door de echte kou en sneeuw. De aankleding van de film is sober, maar de kostuums irriteren. Pasgestreken schone, nieuwe kleren zonder gaten of kreukjes. De acteurs zijn goed doorvoed tijdens deze hongerwinter, terwijl ze toch regelmatig zitten te klagen dat ze alweer alleen maar een klein beetje soep krijgen. Een klein detail, maar toch zonde.
Terlouw is niet te overtreffen
Het is knap hoe de film vrij dicht bij het boek is gebleven, maar toch ontbreken er wat dingen. In het boek komt het dagelijks leven heel goed naar voren, waardoor je het gevoel krijgt dat je er dichtbij staat. In de film is daar geen ruimte voor, waardoor alle gebeurtenissen toch weer iets verder van je af komen te staan. Daarentegen is de oerhollandse sfeer wel precies overgekomen. Het is jammer dat alle kleine vertakkingen en grappige verbanden in het boek worden weggelaten in de film. Niet meer dan logisch natuurlijk, maar voor de liefhebbers van Jan Terlouw kan deze krachtige film het boek toch niet overtreffen.
Gezien: Oorlogswinter van Martin Koolhoven. Deze film draait nu in de bioscoop. Bekijk hier de trailer:
