Oeremoties in de Ilias

Het verhaal van de Ilias over de belegering van de stad Troje in de oudheid is één van de oudste opgeschreven verhalen. Thema's als liefde, wraak, verraad en het lot worden voor de eerste keer uitgewerkt. Dit alles was tot voor kort wat moeilijk mee te krijgen, omdat de laatste vertaling wat gedateerd was. Tot voor kort, want Patrick Lateur heeft het epische gedicht nieuw leven ingeblazen met zijn vertaling.

Homeros en Brad Pitt
De Ilias, een lang, episch gedicht van de hand van Homeros is al meer dan tweeduizend jaar oud. Mensen die zes jaar geleden Troy, met Brad Pitt, zagen kennen de setting – het verhaal verschilt alleen nogal van de film. De Ilias begint als de Grieken al negen jaar bezig zijn met de belegering. Achilles trekt zich terug uit de strijd wanneer hij zich verraden voelt door Achamemnon. Dit heeft dramatische gevolgen voor de strijd, de Trojanen krijgen namelijk de overmacht. Hierover gaat het verhaal, de inname van Troje met het paard komt in de Ilias niet aan bod.

Gedateerd
Voor de leken: een lang en episch gedicht betekent niet dat het rijmt. Er wordt veel gebruik gemaakt van assonantie en alliteratie, en het geheel staat in een metrum, een bepaald ritme. (Lees het eens hardop!) Dat de Ilias oud is valt wel te merken: alles wordt verteld met een uitgebreidheid waar we nu niet meer gewend aan zijn. Ook zijn de omgangsvormen geheel anders dan de onze. Toch is de leeftijd geen groot probleem, zeker met het aantal uitgebreide, verduidelijkende noten achterin, waarin veel uitgelegd wordt.

Krachtig
Patrick Lateurs vertaling leest erg gemakkelijk. De vocabulaire is zo hedendaags als mogelijk zonder af te doen aan de gedragenheid die bij het gedicht hoort. Het verhaal mag dan wel oud zijn en ons op een bepaalde manier vreemd, het brengt zeer krachtig nog steeds een paar van de oeremoties en -themas aan de orde. Bijvoorbeeld wanneer Hektor zijn vrouw en kind tijdens de strijd in Troje opzoekt : ´en/hij [Hektor] stak de handen naar zijn zoontje uit./Het kindje krijste, angstig bij het zicht/ van zijn geliefde vader, en het deinsde/terug tegen de boezem van de voedster/met mooie gordel, bang voor brons en helmbos´.

Gelezen: Ilias door Homeros en vertaald door Patrick Lateur
De nieuwe vertaling van de Ilias ligt nu in de winkel