Op 31 augustus, de geboortedag van Koningin Wilhelmina, vierde Soldaat van Oranje haar tweede première met een grotendeels nieuwe cast. De musical – die deze avond haar driehonderdste voorstelling speelde – is wegens succes verlengd.
Melodramatische sfeer
Soldaat van Oranje vertelt het waargebeurde verhaal van Erik Hazelhoff, die zijn onbezorgde studentenleven inruilt voor een heldhaftige tijd als verzetsstrijder wanneer de Tweede Wereldoorlog aanbreekt. Een heftig verhaal, dat eerder prachtig werd verfilmd door Paul Verhoeven. In deze musicalversie verdwijnt de rauwe oorlogssfeer een tikkeltje onder de gelikte liedjes en ietwat statische karakters. De confronterende archiefbeelden uit de oorlog, die tussen de scènes door op de wanden worden geprojecteerd, staan in schril contrast met de meer melodramatische sfeer die door de personages op het podium wordt gecreëerd.
Dieperliggende thematiek
Het melodrama past bij het doel van regisseur Theu Boermans om van deze musical geen “ronkend oorlogsverhaal” te maken, maar het thema van het boek uit te diepen. Toch slaagt hij er maar gedeeltelijk in om de motieven van de personages, die zo belangrijk zijn om de dieperliggende thematiek voelbaar te maken, naar boven te halen. Met name voor de pauze blijft het verhaal een wat vlakke opsomming van gebeurtenissen, waarbij de dilemma’s van de hoofdpersonen onvoldoende belicht worden. Gelukkig wordt een hoop goed gemaakt in de tweede helft van de voorstelling. Ineens komen de personages tot leven, zien we meer van hun motieven, emoties en ontwikkeling, en treedt de ernst van het verhaal naar de voorgrond. De voorstelling wint direct aan karakter.
Technische hoogstandjes
Karakter heeft deze musical des te meer doordat ze technische hoogstandjes bevat die nog niet eerder in het theater zijn vertoond. Een ronddraaiende tribune geeft het publiek inkijk in de indrukwekkende decors als een verenigingssociëteit, een koninklijk paleis, een landingsbaan met heuse Dakota en zelfs een volledige zee inclusief golven en brede horizon. Dat de voorstelling inhoudelijk gezien niet overal even sterk is, wordt snel vergeten door dit overweldigende schouwspel dat het publiek onderdompelt in de wereld van Erik Hazelhoff. De makers slagen erin om de musical niet tot een spektakelvoorstelling te laten verworden, maar de effecten in dienst te stellen van het verhaal. En dat is knap.
Zingende acteurs
De nieuwe cast weet de grote zaal zonder enkele moeite te bespelen. Ondanks het gebrek aan karakterontwikkeling is er genoeg oog voor detail om het acteerwerk spannend te houden. Hier zit echter ook een crux: er is duidelijk gekozen voor zingende acteurs, waardoor de zang ver achter blijft op het spel. De weinig opzwepende composities werken bovendien weinig mee om de stemmen de zaal in te dragen. Toch weten met name Julian Looman en Linde van den Heuvel te imponeren als Soldaat van Oranje en zijn vriendin Charlotte. Het succes van Soldaat van Oranje lijkt met de nieuwe cast opnieuw een feit.
Een ware theaterbeleving
De waanzinnige decors en sterke acteurs maken deze musical tot een ware theaterbeleving. De vraag is of het belang en de complexiteit van dit oorlogsverhaal voldoende tot hun recht komen om echte geschiedenis te schrijven. Maar de vondsten op het gebied van vormgeving doen dit absoluut.
Beeld: Joris van Bennekom
Gezien: Première van de tweede cast van musical Soldaat van Oranje op Vliegbasis Valkenburg in Katwijk op 31 augustus 2011. Deze voorstelling is nog te zien t/m januari 2012.
