Nemesis is slechts goed

Een nieuw boek van de gevierde schrijver Philip Roth: Nemesis. Een man met prijzen, veel boeken, triologiën zelfs, komt met een nieuwe korte roman. Dit maal over polio en religie. Sommige fans stellen dat zijn vroegere werk stukken beter is – hoe goed is dit boek dan uiteindelijk?

Polio
Het verhaal dat verteld wordt is dat van Bucky Cantor. Hij groeide op in een joodse wijk bij zijn grootouders en werkt nu als gymleraar. Tijdens de beschreven snikhete zomer van ´44 is hij opzichter van de speelplaats. Zoals elke zomer waart de ziekte polio weer rond. Kinderen sterven, mensen worden bang. Nemesis gaat over Bucky´s persoonlijke, innerlijke strijd met de effecten van de ziekte op de gemeenschap.

Lezer op afstand
Laat je niet bedotten door de omvang van Nemesis – de bladspiegel is te ruim en de letters groot. Dit is een korte roman van 150 pagina´s op 260. Roth schrijft in de derde persoon. Hij schrijft duidelijke, beschrijvende zinnen. Af en toe maakt hij een groot gebaar, met een grote, lange zin als resultaat. Het leest allemaal soepel weg. Probleem is wel dat de lezer op afstand gehouden wordt. Het gaat allemaal voor je langs, maar je wordt niet meegesleept.

Waarom?
Roth laat nergens echt ruimte aan de lezer om een oordeel te vormen over het verhaal. Het probleem is duidelijk: wil Bucky wel in de joodse wijk blijven en niet uitvluchten naar zijn verloofde die in de bergen een veilig jeugdkamp leidt? Er is duidelijk contrast tussen het vredige kamp en de wijk. De dood van de kinderen laat Bucky twijfelen aan God en brengt het welbekende, eigenlijk wat saaie probleem van ´waarom laat God dit gebeuren´ aan de orde. Of misschien presenteert Roth het alleen on-origineel.

Goed
Nergens wordt de lezer echt verrast, blijkt dat het toch ergens anders naar toe ging of dat er iets ónder het verhaal borrelde. Het einde hakt er wel in, dat moet Roth nagegeven worden. Maar het mag allemaal niet baten en van een naam als Roth verwacht je meer. Nemesis is goed geschreven, Roth heeft complete controle. Het filosofeert over angst, religie, verantwoordelijkheid. Alleen is het niet uitdagend. Dit boek is goed, niet nieuw of origineel. Als het vroegere werk nog beter is, moet dat echt gelezen.

Beeld: Bloomberg News

Nemesis van Philip Roth is uitgegeven door de Bezige Bij en vanaf nu verkrijgbaar