La fille du RER: de opgeblazen leugen
Op 9 juli 2004 vertelt een meisje de politie dat zij in de trein is aangevallen door een groepje jongens die dachten dat ze Joods was. De ruziezoekers duwden haar wat heen en weer, sneden haar met een mes in haar gezicht en hals en tekenden drie hakenkruizen op haar buik. Dit soort antisemitische geweldplegingen kwamen destijds in Parijs veel voor en het verhaal wordt breeduit in het nieuws besproken met als resultaat dat Frankrijk in rep en roer is. Het verhaal is alleen helemaal niet waar.
Enkeltje gevangenis
La fille du RER (RER staat voor het treinennetwerk van Parijs) is opgedeeld in twee delen: eerst de omstandigheden, dan de gevolgen van de leugen. In het eerste deel leren we Jeanne (Émilie Dequenne), haar moeder Louise (Catherine Deneuve) en haar vriendje Franck (Nicolas Duvauchelle) kennen. Jeanne en Franck nemen samen een baantje waarbij ze een tijdje in een huis/opslagplaats verblijven om de boel in de gaten te houden terwijl de eigenaar weg is. Wat Franck echter voor Jeanne geheimhoudt, is dat het goed waar ze op passen vooral veel waard is voor drugshandelaars, wat hem uiteindelijk een plekje in de gevangenis oplevert.
Jeannes vertrouwenspersoon
Louise probeert een handje te helpen en neemt contact op met een oude vriend (Samuel Bleistein, gespeeld door Michel Blanc), die inmiddels een gerenommeerde advocaat is en veelvuldig in het nieuws komt om te spreken over de vele antisemitische gewelddadigheden. Zelf is Samuel ook van Joodse afkomst. Uiteindelijk is hij degene aan wie Jeanne vertelt dat ze gelogen heeft.
Ongeloofwaardige feiten
In een interview zei ‘Jeanne’ ooit dat ze loog om ‘meer te bestaan’ in de ogen van haar moeder en (ex-)vriend. Wat ze niet had voorzien, en al helemaal niet had gehoopt, was dat de media het zo zouden uitvergroten. Achteraf is het ook vreemd dat dat gebeurd is, aangezien de ‘feiten’ van haar verhaal aan nogal wat losse draadjes hingen. In één zin uit de film wordt de discussie omtrent de leugen duidelijk: het is niet het meisje dat de leugen heeft doen ontstaan, het is de Franse media.
Ontspannen moeder
De film werkt chronologisch toe naar Jeannes leugen, maar verklaart daarmee haar daad niet. Het is duidelijk dat er veel in haar hoofd omgaat waar je als kijker geen weet van hebt. De film wordt hier mysterieus door, iets wat versterkt wordt door de dromerige, muzikale begeleiding. Dequenne speelt het introverte, stille meisje zo goed dat je bijna zou geloven dat ze echt iets verbergt. De nog steeds mooie Deneuve daarentegen reageert soms wel heel kalm op haar dochters fratsen, wat niet altijd even geloofwaardig overkomt.
De splitsing van de film geeft uitstekend weer hoe drastisch Jeannes leven van de een op de andere dag is veranderd. Regisseur André Téchiné benadrukt in een interview geen film te hebben willen maken met een boodschap, maar juist een film waarin hij alle stappen exposeert die tot de grote commotie in Frankrijk hebben geleid (met overigens ook veel vrije interpretaties). Dat maakt van La fille du RER een film die even onderhoudend is als eerlijk over de gebeurtenis die Frankrijk in 2004 schokte.
La fille du RER van André Téchiné, gezien op 15 april 2009 in het Ketelhuis, te Amsterdam. Deze film draait vanaf 18 juni in de bioscoop. Meer info: lafilledurer-lefilm.com/international
