Kreten en Gefluister: langdradig toneel van TA

Toneelgroep Amsterdam staat bekend om de bewerkingen van gevestigde stukken. Ditmaal regisseert Ivo van Hove de toneelbewerking van Kreten en Gefluister. Het verhaal is 40 jaar geleden als filmscript geschreven door Ingmar Bergman. Weet Toneelgroep Amsterdam het stuk nieuw leven in te blazen?

Dramaturg

Voorafgaand aan de voorstelling organiseert Toneelgroep Amsterdam(TA) in de Koninklijke foyer van Stadsschouwburg Amsterdam een inleiding. Dramaturg Peter van Kraaij legt uit wie Ingmar Bergman is: een schrijver die tijdens zijn leven (1918 – 2007) een groot aantal films en toneelstukken heeft gemaakt. Bergman zoek inhoudelijk (thematische) conflicten op en probeert ook in andere vormen het conflict te vinden: bijvoorbeeld in stilte, taal en zwart-wit beelden. Dramaturg Van Kraaij vertelt dat het in Amsterdam moeilijk is om publiek te vinden voor deze toneelbewerking. Dit merkten ze toen het stuk hier in 2009 voor het eerst werd opgevoerd. Juist deze uitdaging zorgt ervoor dat het stuk nu opnieuw te zien is. 

 

Agnes

Het verhaal draait om Agnes. Zij is stervende en lijdt aan een ernstige ziekte. Haar zussen waken bij haar bed, maar ze zijn niet allemaal even zorgzaam. In de originele film van Bergman vult Agnes haar vrije tijd met schilderen en schrijven in haar dagboek. In de moderne toneeluitvoering gaat ze met de tijd mee: nu is Agnes kunstenaar. Ze gebruikt filmcamera’s om het lijden op haar sterfbed vast te leggen. Het is een dagboek waar het publiek openlijk van meegeniet door middel van de vele tv- en projectieschermen op het podium.

 

Lijden x 2

Agnes sterft tweemaal. De eerste versie is vredelievend. Alle dierbaren verzamelen zich rond haar bed en ze strelen Agnes terwijl ze wegglijdt in oneindigheid. Helaas… dit blijkt een droom. Vervolgens sterft ze nogmaals: nu echt. Het sterven is nu gruwelijk, beestachtig, om gek van te worden. Geschreeuw, gesmijt met verf, gekrioel op de vloer en zichtbare pijn. Sterven zoals op de affiche. 

 

Thematiek

Ondanks de datering van het verhaal zijn de onderwerpen alledaags: het gaat over de non-communicatie binnen relaties en het gebrek aan vertrouwen en intimiteit erin. Helaas is de uitwerking langdradig. De scènes op het toneel zijn niet intrigerend genoeg om anderhalf uur lang te boeien. Het toneel zuigt mijn ogen niet naar zich toe. Het is een minpunt van een toneelstuk dat hooggespannen verwachtingen schept.

 

 Fotograaf: Jan Versweyveld

 

Kreten en Gefluister, gezien op 14 december 2011 in Stadsschouwburg Amsterdam.

Auteur: Ingmar Bergman

Dramaturgie/bewerking: Peter van Kraaij

Regisseur: Ivo van Hove

Acteurs: Halina Reijn, Chris Nietvelt, Janni Goslinga, Karina Smulders, Hugo Koolschijn, Roeland Fernhout

Kreten en Gefluister is nog te zien in december 2011. 

Meer info: www.tga.nl

 

Deze voorstelling is een reprise. In 2009 schreef Deadline ook al over "Kreten en Gefluister": www.deadline.nl/news/Doodstrijd+in+Kreten+en+Gefluister