Kort! maar krachtig

De persvoorstellingen hebben een aarzelende start. Technische problemen wakkeren enige ergernis aan, die snel wordt gesust door het dimmende licht en opklarende scherm. Tien 35mm films van circa tien minuten vormen Kort!, een onderdeel van het Nederlands Film Festival. Bij enkele films zijn de makers nog niet tevreden over het licht. Sarah en Hij bevat geen geluid en wordt dan ook niet getoond. Helaas, de pennen staan toch paraat.

Naar Anna
Lucas van Woerkum
In een futuristische setting is het de taak van Anna’s vader om zijn dochter op te halen van school. Dit gaat echter uiterst moeizaam. Doorverwijzingen en irrelevante questionnaires wakkeren boosheid en frustratie aan. Het vreemde, kille gebouw lijkt wel een doolhof waarbij de uitgang nooit gevonden wordt. Anna’s vader wil alleen maar zijn dochtertje ophalen uit de speeltuin van de school. Ergens tussen de rode en de gele kamer in, verliest Anna’s vader zijn kalmte. Hij probeert los te breken uit het krankzinnige schoolsysteem. Dit zogenaamd evenwichtige systeem duldt echter geen tegenspraak.
Dit absurdistische verhaal vertoont overeenkomsten met beginscènes van een psychologische thriller. De overheersende witte beelden brengen goed de koude, vreemde sfeer van de school over. De bizarre personages en irreële sfeer zijn een verrassende variatie op de extreem waarheidsgetrouwe beelden waar veel Nederlandse films gebruik van maken. Het gaat bij Naar Anna om fictie en daar wordt niet omheen gedraaid. Bij een laatste zoom-out zie je de muren van het gebouw verdwijnen en een plattegrond verschijnen die sterk doet denken aan een schilderij van Piet Mondriaan. Betreft het hier een ode aan de schilder of juist onbegrip naar deze vorm van abstracte kunst?

Balbezit
Willemiek Kluijfhout
Een amateur-voetballer probeert na een wedstrijdje zijn bal uit een vieze sloot te halen. Zonder zélf vies te worden. De frustratie is voelbaar: iedere wanhopig poging mislukt. De bal lijkt telkens expres buiten bereik te blijven. Het concept van Balbezit doet je denken aan een oude, versneld afgespeelde zwart-wit komedie. Door de traagverlopende beelden hoop je op een snelle vangst van de bal. Helaas blijft die te lang uit. Een versnelling had de film goed gedaan. Het weilandenlandschap is te eentonig om er met plezier naar te blijven kijken. Het weinig fluctuerende verhaal verloopt traag en de vlakheid van het personage maken Balbezit tot een weinigzeggend geheel.

Ongezien
Boris Paval Conen
Wanneer je niet kunt zien, ga je voelen. Letterlijk voelen. Een blinde vrouw vertelt het haar verhaal. Hoe zij tóch grip krijgt op uiterlijke kenmerken van mensen en dingen. “Ik snap niet hoe zienden in deze wereld kunnen leven.” Haar taboe van de grens tussen werkelijkheid en verbeelding loopt als een rode draad door haar leven en de film. Zo weigert ze het gezicht van de man waarop ze verliefd is te voelen. Ze wil niet haar beeld van hem in een klap vernietigen.
De verrassende tijdsprong die de film maakt, houdt je nieuwsgierig en maakt van het einde een fijn en verhelderend slot. De aanhoudende blauwige beelden en de stem van de vrouw wekken de indruk dat je meer in haar hoofd kijkt dan naar de werkelijkheid. Dit maakt van Ongezien een dromerige film die een niet alledaagse kijk op een niet alledaagse belevingswereld toont.

El Mourabbi
Sacha Polak
Een in een sleur geraakte pizzakoerier, Rachid, vindt per toeval de ultieme uitweg uit zijn vastgeroeste leven: een baby. Het kind is achtergelaten op straat en Rachid krijgt het niet over zijn hart hem daar te laten liggen. Romantische beelden van zonnige dagen in het park waarin baby en pizzakoerier (annex vader) elkaar gelukkig maken, tonen een groeiende band tussen beiden. Door druk van de maatschappij beseft hij dat hij het kind niet kan houden. Ook Rachid laat de baby achter: voor de deuren van een ziekenhuis. 
El Mourabbi wankelt op originele wijze tussen humor en ernst in. De misplaatstheid van de baby in Rachids wereld en de band die ondanks alles lijkt te groeien, doet je zowel lachen als peinzen. Met weinig woorden weet de hoofdrolspeler je in zijn tweestrijd mee te nemen. En dat maakt van zijn laatste beslissing ook een nobele beslissing.

Koest
Simone van Dusseldorp
Wat doe je als je ouders je geen aandacht geven? Je zet hen ook uit jouw wereld. De jonge, blonde hoofdrolspeler uit Koest ziet dit als laatste optie om zijn ouders terug te winnen.
Hij neemt de manieren en de taal van zijn vierpotige, blaffende vriend over en weet zo zijn ouders buiten te sluiten. Pas wanneer vader de ingeving krijgt zijn zoon daadwerkelijk als een hond te behandelen, keert het tij en is ook zoonlief weer bereid zijn normale rol van mens voort te zetten.
Koest begint op vrolijke wijze met een vriendschap tussen een kind en een hond. Dat het verhaal van psychologische aard is, komt pas later naar voren. In deze film is dat niet zozeer een verfrissende verrassing, maar een gevolg van beelden die niet altijd even goed aansluiten op de verhaallijn. De beelden ogen wat amateuristisch en leiden af. Een verfijndere uitwerking had Koest naar een hoger niveau kunnen tillen.

Weg
Daniel Bruce
Zelfverdediging is geen moord. Dat is wat de jonge vrouw uit Weg na haar lange, angstige autorit tegen zichzelf moet hebben herhaald. Zij denkt dat losgeslagen jongeren haar van de weg af willen rijden en wordt naarmate de rit vordert steeds banger en woester. Uiteindelijk is de maat vol. Ze rijdt de achterliggende auto van de weg af, tegen een boom. Wat de jonge vrouw echter niet weet, is dat het niet gaat om losgeslagen jongeren,. Het gaat om een aanstaande vader die zijn bevallende vrouw in alle hysterie naar een ziekenhuis wil brengen.
Het bijzondere aan Weg is de uiteenzetting van het idee dat mensen enkel handelen vanuit hun eigen referentiekader. De hoofdrolspeelster haalt na haar actie opgelucht adem, niet wetend dat ze zojuist drie onschuldige mensenlevens heeft afgepakt. Als kijker heb je de bevallende moeder namelijk allang op de achterbank zien liggen als de hoofdrolspeelster haar angst inruilt voor wraaklust.
Weg speelt zich bijna helemaal binnenin een auto af, maar verveelt geen moment. De snelle beelden van voorbij flitsende auto’s en het wanhopige gehuil van de hoofdrolspeelster geven een uitstekende opbouw aan de spanning. Na het einde blijf je in ongeloof achter.

Sahara
Ineke Houtman
Na een wilde nacht met een geneeskundestudent beseft de 49-jarige Laura dat er iets niet goed gaat in haar leven. De volgende ochtend blijkt de mooie jongen nog steeds erg geïnteresseerd te zijn in haar. Laura is daar echter niet van gediend, gezien haar gehuwde status, inclusief kind. Toch stellen zijn intrigerende vragen haar op haar gemak. Ze geniet van hun samenzijn zolang ze het zich kan veroorloven. Beide weten ze dat zij uiteindelijk terug zal moeten keren naar haar man en kind. “Vertel hem de waarheid en kijk of er iets verandert”. Met haar eenmalige escapade en deze woorden gaat Laura terug, hopend op een verandering in haar leven waaraan ze eventjes ontsnapt is.
Sahara lijkt op een soap. Als kijker deel je het ongemak dat Laura voelt wanneer ze als volwassen vrouw ontwaakt in een typisch, rommelig en viezig studentenkamertje. Plaatsvervangende schaamte blijft niet uit. De onwaarschijnlijke aantrekkingskracht tussen beide personages wordt rechtgetrokken door hun goede acteerwerk. Desondanks boeit de film niet tot aan het einde. Het weinig originele scenario mist een spannendere uitwerking; Sahara eindigt te voorspelbaar.

Missiepoo 16
Anna van der Heide
Rosan deelt haar levensleed met iedereen die het maar wil zien. Van ruzies tot emotionele taferelen, niets ontkomt aan de lens van haar webcam. Vooral niet de nieuwe vriend van haar moeder, die in Rosans ogen niets goed kan doen. Rosan spreekt haar kijkers toe en vertelt ze al haar geheimen zonder blikken of blozen. 
Missiepoo 16 is dusdanig gemonteerd dat het lijkt alsof Rosan de film zelf in elkaar heeft geknutseld. Diavoorstellingen van uitgaansfoto’s, verkleedpartijtjes en gekleurde tekstballonnen geven een accuraat beeld van de kunstuitingen van veertienjarige meisjes. Pubermeisjes die in het bezit zijn van een eigen computer met toegang tot het internet. Dat draagt echter niet bij aan de schoonheid van de film. Het onsamenhangende geheel en de simpele beelden zijn niet bepaald een lust voor het oog. Daar is Missiepoo 16 dan ook niet voor gemaakt. Toch ontkom je moeilijk aan het idee dat je thuis zelf ook wel rond kan neuzen op persoonlijke profielpagina’s van tienermeisjes.

Zucht
Margien Rogaar
Erik, Sofie en Sofies vader Arend gaan een dagje zwemmen bij een meertje. Het weer is mooi, de stemming opgewekt en de kinderen zijn verliefd. Helaas niet op elkaar. De twaalfjarige Erik heeft namelijk meer oog voor Sofies vader dan voor Sofie zelf. Gedurende de hele dag verbergt Erik zijn voorkeur voor Arend en met succes.
Infantiele spelletjes en onschuldige amoureuze situaties tussen de kinderen wisselen de stiekeme blikken en overduidelijk onbeantwoorde aandacht af. Het idyllische plaatje van de zon en het water maakt plaats voor een diep en donker geheim, vanuit een onwaarschijnlijk personage.
Vanaf de eerste keer dat Erik met een scheef oog naar Sofies vader kijkt, is het duidelijk dat er iets vreemds aan de hand is. Het originele verhaal van Margien Rogaar blijft dan ook tot het einde boeien. Zal Sofie het doorkrijgen? Of zal haar vader iets opvangen?
De poëtische zee- en luchtblauwe beelden geven een hard contrast weer tussen de perfecte natuur en de allesbehalve perfecte situatie. Erik krijgt de kans om de ontdekkingstocht naar zijn seksualiteit onschuldig voort te zetten. Een aanraking betekent niets; Sofie en hij zijn immers nog kinderen. Het gewaagde verhaal wordt uiterst goed vertolkt door de acteurs, met name door Erik. Dit gewaagde aspect van Zucht doet je denken aan de werkelijkheid: hoe mooi iets ook lijkt, er is vaak nog een geheim te ontdekken.

Kort! op het Het Nederlands Film Festival. Gezien op 18 september 2007 in het Ketelhuis te Amsterdam. Meer info: www.filmfestival.nl

Lees hier ook de recensie van Duska, de openingsfilm van het Nederlands Filmfestival.