Dat het er in het grote Rusland soms nogal vreemd aan toe gaat, zal niemand verbazen. In de vele kleine deelrepublieken die dit enorme land telt, blijken de gewoontes echter nog verder af te wijken van onze dagelijkse, westerse praktijken. Jelle Brandt Corstius doet in zijn nieuwe boek Kleine landjes - Berichten uit de Kaukasus verslag van zijn belevingen in landen met bizarre namen als Karatsjaj-Tsjerkessië of Kalmukkië.
Ruimtewezen en schaakspelen
Is het mogelijk dat een land wordt geregeerd door een man die beweert door ruimtewezens te zijn ontvoerd, niet bestaand geld heeft geïnvesteerd in de bouw van Chess-city en bovendien schaakonderwijs heeft verplicht? In Kalmukkië is dit alles volledig normaal. Dit is niet het enige opzienbarende feit dat Brandt Corstius heeft opgetekend. Hij komt er op zijn reis ook achter dat het stelen van vrouwen in de gehele Kaukasus eerder regel is dan uitzondering, Spaanstalige liedjes in het gevaarlijke Tsjetsjenië helemaal hip zijn, het Obozijns maarliefst 63 medeklinkers telt en dat drie het geluksgetal is in Ossetië, wat in de praktijk inhoud dat je nooit één glas wodka kunt drinken maar er altijd drie tot je moet nemen.
Russisch volksverhaal of feit?
Jelle Brandt Corstius is correspondent voor Trouw, televisiemaker voor de VPRO en natuurlijk de broer van Aaf. Kleine landjes is het resultaat van zijn ontdekkingstocht door de Kaukasus. Enkele fragmenten uit het boek komen ook in de tv-serie Van Moskou tot Magadan aan bod en dit komt de geloofwaardigheid van de verhalen zeer ten goede. Soms spreken de korte geschiedenissen namelijk zo tot de verbeelding dat je het idee krijg dat je in een oude Russische volksvertelling bent beland. Pagina’s achter elkaar val je van de ene verbazing in de andere en wanneer je op de site www.jellebc.nl de bijbehorende filmpjes bekijkt, wordt dit meestal enkel versterkt.
Potemkin-landen
Wanneer je Kleine landjes leest, is het alsof je naast Jelle Brandt Corstius in de auto zit en in een sneltreinvaart de Zuid-Russische bergstaatjes doorkruist. De scherpe tong van de schrijver helpt je de verhalen in een context te plaatsen en doen beseffen dat het geen fictie maar feit is. Naast het gevoel van ongeloof en onbegrip stemmen deze schrijnende verhalen over de voornamelijk wodkadrinkende lieden je enigszins moedeloos. Met ieder hoofdstuk rijst namelijk meer de vraag of de landjes ooit in staat zullen zijn de zogenaamde Potemkin-façade van zich af te werpen, aan de misère te ontkomen en een capabele regering zitting te geven. Het liefst eentje die niet de schaakkampioenschappen als voornaamste beleidspunt heeft.
Kleine landjes- Berichten uit de Kaukasus is geschreven voor Jelle Brandt Corstius en uitgegeven door Prometheus. Het boek is in elke boekhandel verkrijgbaar of te bestellen bij bol.com via de volgende link:
