Kaas en de Evolutietheorie: sterk stil spel en veel humor

"Voel eens aan dat gleufje onder je neus. Ja, lekker he. Voel maar even. Iedereen heeft zo’n gleufje onder z’n neus. En is dat ergens voor nodig? Nee. Gewoon puur toeval dat het ooit ontstaan is. Dat is ook evolutietheorie." Dit is een van de grappige feitjes die we leren bij het toneelstuk Kaas en de Evolutietheorie door theatergroep De Ponies, gebaseerd op het gelijknamige boek van Bas Haring. 'Een theatraal hoorcollege' noemt de groep het zelf. Een compleet understatement. 'Een grappige, vette, rare, droge, filosofische voorstelling, waar je zelfs nog wat van opsteekt' zou het moeten zijn.

Acteurs spelen oerknal
De acteurs spelen niet één rol, ze vertellen gewoon met z’n allen een verhaal. Afwisselend spelen ze apen, hitsige vogels of Michael Jackson. Het is deze acteurs zelfs gelukt om de oerknal na te spelen. Af en toe spelen de acteurs ook zichzelf, waardoor je als toeschouwer het gevoel krijgt onderdeel te zijn van iets heel intiems en gezelligs. Het is elke keer weer een verrassing wat de volgende scène gaat brengen.

Het leven is zinloos
Dit grappige toneelstuk heeft een enigszins deprimerende boodschap: het leven is zinloos. De aarde is niet geschapen met een bedoeling en we zijn niet geboren met een doel. We bestaan gewoon. Alles is gewoon een kwestie van survival of the fittest. De sterkste, slimste, snelste overleeft. De giraffe met de langste nek overleeft omdat hij het beste bij blaadjes aan hoge bomen kan. De ijsbeer die het witste is overleeft omdat hij zich het beste kan verbergen en dus de meeste dieren kan vangen. De leukste scènes overleven, omdat het publiek die meer kan waarderen. Deze voorbeelden komen zo regelrecht uit het boek (behalve de laatste natuurlijk) en worden ook rechtstreeks aan het publiek vertelt. Een goede keuze van de regie, want door het verhaal gewoon te vertellen en niet in een ingewikkelde verhaalvorm te gieten, is de voorstelling net zo helder als het boek van Bas Haring.

Speelgoeddieren en een opgeblazen orka
Omdat alles zo duidelijk wordt uitgelegd, ga je je als prettige bijkomstigheid steeds slimmer voelen. Er wordt natuurlijk lang niet zo veel verteld als op papier, maar met veelzeggend decor en stil spel wordt ook een hoop duidelijk. Op het toneel staan grote borden met de grondbeginselen van de evolutietheorie, een onoverzichtelijke hoop kleine speelgoeddieren die tot een steeds grotere chaos door elkaar wordt gehusseld en een vrij willekeurig neergeplempte opgeblazen orka, als verwijzing naar de willekeurigheid van de evolutie. Met een paar rekwisieten toveren ze de ruimte om van huiskamer, tot keuken waar echt wordt gekookt, tot disco. Bijna alle scènes worden begeleid door knallende popmuziek, wat het hele stuk veel energie geeft.

Biologie studeren
Ook wie de evolutietheorie echt geen lor interesseert zal dit een geslaagde voorstelling vinden. Je rolt namelijk regelmatig van je stoel van het lachen door de groteske, grappige en nuchtere manier van spelen. Je lacht om hoe de mens wordt afgeschilderd: een wezen geleid door oergevoelens. Eigenlijk lach je een beetje om jezelf.

Kaas en de Evolutietheorie door Theatergroep Ponies. Gezien: 31 oktober in Theater Kikker, Utrecht. Nog te zien t/m 3 januari 2009. Meer info: www.theatergroep-ponies.nl