Exit through the gift shop: overzichtelijke chaos

'Deze film gaat over een man die een film over mij wil maken, maar het bleek dat hij interessanter was dan ik.' Beter dan deze quote van street artist Banksy is Exit through the gift shop niet te omschrijven. De Franse Thierry Guetta filmde jarenlang verschillende street artists tijdens hun illegale activiteiten met één doel: de mysterieuze Banksy ontmoeten om hem te volgen tijdens zijn werkzaamheden. Dit lukt, maar Bansky besluit de camera over te nemen en Thierry te filmen.

Ontwikkeling

Banksy, die gedurende de documentaire niet herkenbaar in beeld wordt gebracht, neemt Thierry mee in zijn wereld. Banksy heeft zich de afgelopen jaren van street artist opgewerkt naar gewild kunstenaar wiens werken een hoop geld opleveren. In de documentaire zien we deze ontwikkeling. Voorheen ging Banksy net als alle andere street artists ´s nachts de straat op om zijn kunstwerken in de openbare ruimte te exposeren. Tegenwoordig pakt Banksy het groter aan: gigantische exposities waar mensen uren voor in de rij staan.

 

Mr. Brainwash

Wanneer Banksy de camera van Thierry heeft overgenomen, geeft hij hem de opdracht zelf kunst te gaan maken. Thierry pakt het meteen groots aan: hij meet zich een nieuwe naam -Mr. Brainwash- aan, huurt veel mensen in om zijn kunstwerken tot stand te brengen en exposeert in een enorme loods. Doordat hij zijn expositie aanprijst met een quote van Banksy, barst er hysterie los. Nieuwsgierige bezoekers staan dagen voor de opening te wachten tot ze naar binnen mogen.

 

Overzichtelijk

Dit klinkt nogal chaotisch. Ondanks dat verschillende filmstijlen worden gehanteerd, is Exit through the gift shop een vrij overzichtelijke film. Het verhaal van Banksy en "Mr. Brainwash" wordt chronologisch getoond. De voice-over van de aangenaam gevooisde Rhys Evans -bekend als de maffe huisgenoot van Hugh Grant in Notting Hill- draagt ook bij aan de overzichtelijkheid. Dit wil niet zeggen dat de film saai is. De documentaire is vlot gemonteerd, voorzien van een hippe dance soundtrack en zit boordevol humor. Al met al dus geen standaard documentaire.

 

De betekenis van kunst

Exit through the gift shop is niet alleen maar vermaak. Het zet de kijker aan het denken over kunst. Vooral als je Mr. Brainwash aan de gang ziet met zijn kunstwerken. Alles wat hij maakt lijkt op het werk van Banksy of de grote Andy Warhol. Het publiek ziet hoe de kunstwerken tot stand komen: een heel team van mensen werkt eraan. Het lijkt eerder fabrieksarbeid dan kunstenaarsschap. Of behoort het oude beeld wat wij hebben van kunstenaars tot de verleden tijd? De film geeft daar geen antwoord op, maar houdt het open voor de kijker.

 

Gezien: Exit through the gift shop van Banksy
Deze film draait vanaf 30 september in de bioscoop