De kruistochten: Nog ééntje dan

Als je je laat afschrikken doordat De Kruistochten vijf uur duurt is dat doodzonde, want als je deze komedie kijkt is het alsof je je favoriete serie op dvd aan het kijken bent en steeds maar nóg een aflevering wilt zien, en nóg eentje. Met een gerust hart mag je Kruistochten van de Toneelgroep Amsterdam als ‘briljant’ betitelen.

Geen middeleeuwse kruistochten
Voor een middeleeuwse kruistocht kun je vanavond niet terecht bij toneelgroep Amsterdam, voor hilarisch toneel wel. Waarom de naam De Kruistochten? De betekenis ligt in de figuurlijke interpretatie van het woord; een vurig optreden van iemand om een bepaald doel te bereiken. Er kan wat verwacht worden, namelijk al in 2004 werd dezelfde voorstelling door dit toneelgezelschap opgevoerd. Het feit dat De Kruistochten in reprise gaat zegt iets over het succes dat het stuk toen al had. Het stuk is gebaseerd op het boek The Norman Conquests uit 1973 van de schrijver Alan Ayckbourn, een Britse komedieschrijver. 
 

Een nepkat?
De Kruistochten gaat over een weekend dat een broer, twee zusters en hun echtgenoten ongewild samen doorbrengen in het ouderlijk huis van hun invalide moeder. Het komt uit dat de jongste zuster Annet (Karina Smulders) een romantisch reisje naar Nieuw-Vennep had gepland met haar zwager Norman (Hans Kesting). Waarom ging ze niet gewoon met Tom, de mysterieuze veearts die geregeld langskomt voor het geval dat het misschien slecht ging met Annet´s kat (de naam? “Kat, gewoon Kat. Waarom hebben katten een naam?”). De kat is aanwezig op het podium, en hoewel hij bijna mechanisch beweegt en de aanname wekt nep te zijn, bewezen de in het programma genoemde dierentrainer en de in de pauze opgegeten kattenbrokken erop dat het beestje levend is. 
 

Onverwachtse wendingen
Een ingewikkelde familieruzie die draait om huwelijk en huwelijkstrouw ontstaat. Op een bijzondere manier komt de kijker steeds meer te weten over de zes bijzondere karakters (zeven als je de kat meerekent) die het podium gebruiken. Ieder personage op zich draagt al een verhaal met zich mee, maar de wendingen die passeren zijn onverwacht en erg sappig. Hoe meer het drama vordert, des te groter wordt ook letterlijk de rommel op de vloer.
 

Drie keer hetzelfde
De Kruistochten is een voorstelling die uit drie delen bestaat: drie keer hetzelfde. Heb je na één keer niet genoeg gezien? Nee, je blijft kijken. De humor in dit stuk, vooral die van Norman, is onwaarschijnlijk goed, en tijdens de pauze denk je: ik ben hier nog niet klaar mee. Een tikje onzeker over wat nou precies ‘drie keer hetzelfde’ inhoudt neem je weer plaats, neem je kennis van de verrassende perspectiefverandering en geniet je van de slimme parallellen met het eerste deel, en kijk je naar allesbehalve saaie herhalingen. Na de tweede keer sluipt het verslavingsgevoel erin: je wilt nog een aflevering zien. Na het derde en laatste deel is dat gevoel niet weg, maar voldaan ben je zeker. Zo behoort komedie te zijn!
 

Gezien: De Kruistochten door de Toneelgroep Amsterdam in de Stadsschouwburg in Amsterdam op 9 september. De Kruistochten is nog te zien tot 10 oktober 2009.