Call me madame: documentaire als film

Call me madame; is het een documentaire of een film? Het is het eerste, maar niet in traditionele vorm. Call me madame (originele titel: appelez-moi madame) is een Franse documentaire uit 1986 van de hand van Françoise Romand. Nu, 22 jaar later, komt de documentaire opnieuw uit op dvd met daarop ook een terugblik van de regisseur op haar vernieuwende werk.

Appelez-moi madame
De titel verwijst naar iets wat de hoofdpersoon zegt. “Appelez-moi madame”: noem me mevrouw. Met behulp van zijn voormalige vrouw wordt Jean-Pierre Voidies getransformeerd naar Ovida Delect. Op haar 55ste heeft ze zich laten opereren om verder door het leven te gaan als vrouw. De documentaire gaat over de zestigjarige Ovida Delect, als de operatie dus al vijf jaar achter de rug is. Ze leeft nog steeds samen met haar voormalige vrouw en zoon. De documentaire gaat niet, zoals je zou verwachten, in de eerste plaats over transseksualiteit en de problemen en het geluk dat ze daarmee heeft. Francoise Romand maakt een soort film over haar leven.

Geen gemaakte gesprekjes
De maker houdt niet van gemaakte één-op-één gesprekjes in een neppe kunstmatige setting. Ze laat Ovida gewoon praten, doen en leven en dat wordt gefilmd. Ze is een communistische poëet en schrijver die in de buurt van Rouen woont. In de ‘extra’ 22 jaar later vertelt Romand over hoe ze ging filmen. Het team werd bij Ovida met open armen ontvangen en de sfeer was relaxed. Dit maakt dat je als kijker in het leven van haar stapt en dus erg dichtbij komt. Ook de 20-jarige zoon van Ovida wordt gefilmd. Hij is niet zo makkelijk over de operatie als zijn moeder, maar is er ook niet op tegen. Zijn houding verhoogt het inlevingsvermogen in de film. Het standpunt van zijn moeder om  je eerdere echtgenoot te helpen transformeren, moet je wel even op je laten inwerken.

Film hem niet
Ook uit het interview met Romand blijkt weer de openheid; in dit geval van haarzelf. Het wordt gefilmd op een bootje in Normandië en haar pafferige vader ligt als een blok beton met een luie arm aan het roer. ‘Film hem maar niet’, lacht Romand. Als hij vervolgens wel gefilmd wordt, protesteert ze niet. Er zit ook een erg lachwekkend shot in waar ze even haar rokje optilt en vervolgens haar shirt. Even kijken of haar felroze-oranje bikini nog wel in de plooi zit. Van het geheel kun je wel wat misselijk worden: het beeld golft namelijk net zo als de zee.

Call me madame  van Francoise Romand is vanaf nu verkrijgbaar op DVD