Brigadier Fub slaat nergens op

Wat kun je in vredesnaam verwachten wanneer een obscene striptekenaar meeschrijft aan een toneelstuk? Theatergezelschap Carver en Gertjan van Leeuwen, beter bekend als Gummbah, gingen de uitdaging aan. Op wonderbaarlijke wijze weet Carver een voorstelling neer te zetten die net zo bizar is als de stripjes van Gummbah. Zoals we van de striptekenaar gewend zijn, is ook aan Brigadier Fub en het eeuwig menselijke geen touw vast te knopen.

Marsmannetjes
Vanaf de eerste seconde wordt de absurde toon van de voorstelling gezet, voor zover de titel dat nog niet gedaan had. Het hele stuk speelt zich af in een witte ruimte met ronde hoeken, waarin de vier acteurs zich ongemakkelijk heen en weer bewegen. De pakjes die ze aanhebben doen denken aan marsmannetjes, met knobbels en bobbels, grote blonde pruiken en rode puntschoenen. Gedurende de hele voorstelling klinkt een zacht geluid, alsof de marsmannetjes zich in een onderzeeër bevinden.

Slechtste gesprek ooit gevoerd
De vier wezens op het podium lijken haast een soort gesprek te voeren: als de één zijn neef op een cruise is geweest, heeft de ander wel een neef die nog iets spannenders gedaan heeft. En is het niet iemands neef, dan wel de broer van de zwager van een kennis die bij de tv werkte. "Nouja, hij werkte niet bij de tv maar dat wilde hij wel erg graag." Zo bomen de marsmannetjes oneindig door over niets. Tussen deze flarden van een gesprek vallen steeds lange stiltes. Geen van de figuren heeft dan ook echt iets te melden. Zou je dit een gesprek noemen, dan is het wel het slechtste gesprek ooit gevoerd. Toch zitten er herkenbare elementen in de onzin die wordt uitgekraamd. Te pas en te onpas worden stopwoordjes als ‘waarschijnlijk’ en ‘zogenaamd’ gebruikt. Ook zinnen als ‘daar hoor je nooit wat over’ en andere manieren om intelligentie te veinzen komen vaak terug. Deze irritante maniertjes worden uitvergroot en belachelijk gemaakt.

Vermoeiende absurditeit
Kijken naar Brigadier Fub of het eeuwig menselijke is vergelijkbaar met anderhalf uur lang Gummbah-stripjes lezen. Onwillekeurig zal iedereen daarbij af en toe moeten lachen, maar vermoeiend is de absurditeit wel. Een strip van één plaatje kan enorm sterk zijn, terwijl een voorstelling de aandacht veel langer vast moet weten te houden. Door de trage voortgang en het gebrek aan verhaallijn slagen de acteurs hier niet altijd in.

Geen diepe lagen
Alle kenmerken van een klassiek theaterstuk ontbreken: Brigadier Fub heeft geen opbouw, geen dynamiek, geen uitgewerkte personages en al helemaal geen plot. Hoe erg je ook je best doet om de groene wezens een karakter te geven en hoe wanhopig je ook probeert diepere lagen in het stuk te zoeken, het is onmogelijk. Of je het nu leuk vindt of niet, Brigadier Fub of het eeuwig menselijke gaat helemaal nergens over.

Foto´s van Ben van Duin.

Brigadier Fub of het eeuwig menselijke van Theatergroep Carver. Gezien: 13 maart in de Toneelschuur Haarlem. Nog te zien t/m 30 mei 2009. Meer info: www.theatergroepcarver.nl