Biutiful: melancholie in Barcelona

Met een nominatie voor de beste buitenlandse film en voor de beste acteur bij de Academy Awards waren de verwachtingen voor de film Biutiful hooggespannen. Misschien wel iets té hoog gespannen. Is deze film een Oscar-hype of een klein Europees meesterwerkje?

Terminale sjacheraar
Biutiful vertelt het verhaal over Uxbal (Javier Bardem), een sjacheraar met een terminale ziekte. Ruim twee uur lang maken we van dichtbij mee hoe hij verwoede pogingen doet om zijn zaken op orde te brengen. De weerstand die zijn nadere dood oproept is ironisch. Zelf verdient hij een beetje bij als medium die de pas gestorvenen helpt bij hun ´oversteek´.

Illegale ruggen
Uxbal is een vreemdsoortige held. Hij lijkt van de ene situatie in de andere te tuimelen, maar hij is nooit echt in controle. Terwijl hij zijn uiterste best doet om zijn kinderen te beschermen tegen hun manische moeder, probeert hij zich menselijk op te stellen ten aanzien van de illegalen over wiens ruggen hij zijn geld verdient. Telkens als hij probeert om de juiste keuze te maken, lijken de problemen te groeien. Het is een complexe rol. Gelukkig draagt Javier Bardem de rol en is hij in staat om het zwaarmoedige, melancholische karakter van de film overeind te houden.

Overbodige Chinezen
Regisseur Alejandro Gonzalez Iñárritu is bekend van mozaïekvertellingen zoals 21 Grams en Babel. Hij maakt met Biutiful, dat duidelijk draait om één persoon, een lichtelijk atypische film. Toch kon Iñárritu ook in deze film de multiculturele uitstapjes niet laten. Uxbal begeeft zich aan de onderkant van de samenleving in Barcelona. Hij verdient zijn geld met het schipperen tussen Senegalese straatventers en een atelier waar illegale Chinezen merkkleding namaken. Zo wordt er een narratieve lijn uitgewerkt die de kijker een intiem inkijkje biedt in de homoseksuele relatie tussen de eigenaar van het atelier en een ondergeschikte. Gewoonweg onnodig en bovendien afleidend.

Pure goedheid
Een andere tekortkoming van de film is dat Uxbal een door en door sympathiek karakter is. Alles wat hij doet, doet hij uit pure goedheid, een kleine woede-uitbarsting daargelaten. Als de belangrijkste spanning binnen deze film voort moet komen uit een karakter dat zijn eigen fouten probeert recht te zetten, dan is het noodzakelijk deze fouten ook daadwerkelijk invoelbaar te maken. Het ontbreekt Uxbal echter aan ambiguïteit. Zijn goedheid maakt dat het publiek hem ogenblikkelijk alle zondes vergeeft.

De film Biutiful van Alejandro Gonzalez Iñárritu draait nu in de Nederlandse bioscopen