Beangstigend paradijs bij Ruud van Empel

‘Welkom in het paradijs’, lijken veel beelden van Ruud van Empel te zeggen. Zo perfect zien de werelden op zijn foto’s eruit. Met heldergroene bladeren, volmaakte bloemen en onschuldige kinderen. Toch is er ook iets anders in de taferelen, iets angstigs. Het is knap hoe van Empel deze wrijving overal weet te laten zien.

Van Empel
Officieel is Ruud van Empel afgestudeerd als grafisch vormgever. Maar hij heeft – ook internationaal – zijn bekendheid verworven als fotograaf. Hij maakt geen realistische portretten die uit het leven gegrepen zijn. Nee, hij houdt zich vooral bezig met geënsceneerde fotografie. Verder is van Empel art director geweest bij verschillende televisieprogramma’s. In het Groninger Museum is nu een overzichtstentoonstelling te zien van zijn fotografie.

Schilderen met foto’s
Ruud van Empel maakt dan misschien foto’s, hij werkt als een schilder. Zorgvuldig plaatst hij in Photoshop allemaal verschillende foto’s bij elkaar tot één mooie, gemaakte wereld. Hij legt de wereld niet vast zoals hij is, zoals de meeste fotografen doen. Hij creëert een eigen wereld, als een schilder.

Nep
Zijn fotocollages – want dat zijn het eigenlijk – zien er niet realistisch uit. Ze lijken nep. Dat komt bij portretten onder andere door de ogen, die veelal veel groter worden afgebeeld dan ze in werkelijkheid geweest moeten zijn. Ook de omgeving, die vaak heel paradijselijk is, komt onrealistisch over. Verder klopt de diepte vaak niet.

Ogenstrelend
De platen zijn een streling voor het oog. Dat ze niet echt lijken, is juist het mooie.  De kijker wordt een wereld ingetrokken die zowel prachtig als beangstigend is. Iets in de houdingen en gezichtsuitdrukkingen van de modellen geeft een onguur gevoel. De modellen zijn vaak kinderen en die kijken op de foto’s anders dan je van kinderen gewend bent. Gereserveerder, banger.

Vreemde verkopers
Van een heel ander kaliber is de serie ‘The office’. Wel zijn kenmerkende collagetechniek, geen keurige kinderen in oerwouden. In deze serie zijn verschillende verkopers te zien die merkwaardige koopwaar uitstallen. Bijvoorbeeld een winkel vol knopen of schoonmaakmiddel. Ook hier is de realiteit van de beelden ver te zoeken. De beelden los van elkaar zijn wel echt, maar bij elkaar lijken ze vreemd.

Van Empel maakt dus zijn heel eigen wereld. Perfect, maar ook een tikje beangstigend. Zijn beelden zijn bevreemdend.

Ruud van Empel. Deze overzichtstentoonstelling is nog tot 27 november te zien in het Groninger Museum. Meer informatie: www.groningermuseum.nl
Beeld: Ruud van Empel