Antiphotojournalism: lekker dwars
De fotojournalistiek die volgens veel mensen tussen bejaard en schijndood leek te zijn, slaat een andere weg in door af te wijken van de normale werkwijze. Foam Amsterdam presenteert de groepstentoonstelling Antiphotojournalism. Heel veel beeld in een ander jasje.
Creatief met nieuws
Met de komst van allerlei nieuwe technieken werd het tijd dat ook de Fotojournalistiek zich van een andere kant liet zien. De expo richt zich vooral op de werkwijze van de journalisten en brengt een duidelijke verandering in kaart. Je ziet de verandering van feitelijke beelden naar een vorm van kunst. Dit ontstaat niet alleen door het materiaal te bewerken, maar ook door een andere invalshoek te kiezen voor de foto. De lens wordt niet gericht op het dieptepunt of de zwaarte van het moment, maar op de aanleiding er naar toe of op de afwachting ervan.
Hybride fotografie
In eerste instantie lijkt de expo veel weg te hebben van de traditionele fotojournalistiek. Want bij binnenkomst is het meteen de oude vertrouwde fotoreportage en vitrinebak waar je tegenaan loopt. Hoewel ook andere uitingsvormen aan bod komen zoals video, dia, collage en internet overheersen de fotoreportages nog altijd. De expo telt vooral veel zwart-wit fotografie en wordt gekenmerkt door armoede, bezetting en geweld. Een belangrijke ontdekking is dat de nieuwe concepten veel aangrijpender zijn. De combinatie van bewegend beeld en geluid heeft veel meer impact dan de onbewerkte traditionele foto. Het past geheel in de moderne media waarin het streven is een situatie zo compleet mogelijk te beleven.
Oorlog in beeld
Antiphotojournalism is niet een bijeengeraapt zooitje van beeldmateriaal, maar een selecte verzameling van oorlogsdocumentatie. Er zijn onder andere videogetuigenissen van fotojournalisten die veel in conflict- en rampgebieden hebben gewerkt, beelden van protesten die door de deelnemers zelf zijn gemaakt en een archief dat 40 jaar bezetting van de Westoever en de Gazastrook in beeld brengt. Het rampgebied waar de bezoeker zich in lijkt te begeven is grotendeels stil. Het merendeel van de audio is aangesloten op headsets, maar op de begane grond wordt de film va Renzo Martens in Tsjetsjenië overstemd door de schietgeluiden van boven. Dit komt uit een beeldcompilatie die bestaat uit satellietbeelden van een oorlogsgebied en is een hypermodern onderdeel van de antifotojournalistiek.
Meer dan alleen kijken
Belangrijk bij Antiphotojournalism is dat je de tijd hebt en het ook leuk vindt om de werken te begrijpen. De foto- film- en diapresentaties vergen enige uitleg, maar hiervoor is op beide verdiepingen een printje verkrijgbaar. De tekst bevat niet alleen informatie over het onderwerp, maar ook over de maker en het ontstaan van het werk. Achtergrondinformatie dus eigenlijk, maar absoluut de moeite waard om in te duiken. Hoewel het in het verleden alleen mogelijk was om de fotojournalistiek te bekijken is er nu sprake van zien, luisteren en dan pas geloven.
De expositie Antiphotojournalism is nog tot 8 juni 2011 te zien in het fotografiemuseum Foam in Amsterdam.Meer info vind je op: http://www.foam.org/foam-amsterdam/exhibitions/antiphotojournalism
