Altiplano: pure poëzie

Toegegeven: de recensie van de film Altiplano verschijnt veel en veel later dan eigenlijk de bedoeling zou zijn: de film is namelijk al een aardige tijd verkrijgbaar in Nederland. De simpele reden voor de late publicatie van dit tekstje is de volgende: Altiplano is, ook voor de redactie van Deadline.nl, niet de doorsnee film die je op een vrijdagavond met een paar vrienden kijkt

CULT!
Dit wordt al duidelijk uit de eerste twintig seconden, die uit niets anders bestaan dan een shot van twee Zuid-Amerikaanse jongemannen die roerloos in de camera kijken. Er heerst stilte, de kerkachtige achtergrond komt op je netvlies, het cultgehalte zindert al je beeldbuis uit. De komende honderd minuten zal dit tempo worden aangehouden en dit kan ontmoedigend werken om de film af te kijken. Toch is het de moeite waard.

Mooie zware kost
De film is gruwelijk indrukwekkend, van de filmtechnieken tot de (grote delen zonder) muziek tot de verhaallijn. Die laatste laat zich als volgt verwoorden: een oorlogsfotografe en haar man raken betrokken bij rellende dorpelingen in de bergen van Peru (op de Altiplano, een grote streek in de Andes). De dorpelingen keren zich tegen een lokale mijn die met lekkend kwik hun water heeft vergiftigd. Dit is op zichzelf al zware kost, maar de ontwikkelingen en de uitwerking van deze plot maken het geheel op een onverklaarbare manier goed draaglijk.

Verwennerij, rustig aan
Zo is er de prachtige manier van filmen: elk shot is overdacht, de gulden sneden vliegen je om de oren en het kleurenspel spoelt over je heen. Je krijgt rustig de tijd om de nieuwe informatie te verwerken en verbanden te leggen, om goed te kijken naar wat zich in beeld bevindt (want wat belangrijk is valt niet altijd direct op) en je adem in te houden voor de schreeuwende leegte die de Andes heet. De film is kortom ware verwennerij voor je ogen.

Nee, doe dat nou toch niet, alsjeblieft...
Ook wordt er uitstekend gebruik gemaakt van het stijlmiddel dat dramatische ironie heet: door de informatie die de kijker in een eerder shot heeft ontvangen (het “vloeibare zilver” is kwik en dus enorm giftig), komt er een gevoel van bezorgde afschuw op als de dorpelingen het goedje in al hun naïviteit onder hun hoofdkussen bewaren en als offer aan de berggoden gebruiken. Door de voorsprong aan informatie die je als kijker hebt, ontwikkel je dus een intense betrokkenheid met de personages.

Poëzie, want betekenis onnodig
Waarom nu de titel van deze recensie? Op welke manier kan dit alles als poëzie worden beschouwd en niet gewoon als een hele goede film? Het antwoord hiervoor komt aan het einde van de vertelling naar boven: door hoe alles wat gebeurd is aan het einde op wonderlijke wijze bij elkaar komt, heb je als kijker het gevoel dat je echt iets afsluit, dat het cirkeltje rond wordt gemaakt. Waarom je dit voelt is niet uit te leggen, zoals veel beelden uit de film niet goed te verklaren zijn, maar dat hoeft in dit geval ook niet. Je gevoel wordt volop aangesproken en dat zal je wel tot diep in de nacht wakker laten liggen: het beeld in Altiplano heeft geen betekenis nodig, het is mooi als beeld op zichzelf.

Altiplano is geregisseerd door Peter Brosens en Jessica Hope Woodworth en is vanaf nu te koop op DVD