Alles is Carmen draait om Carmen. Een meisje dat het flink het getroffen heeft met het universum dat om haar lijkt te draaien. De beeldschone en getalenteerde Alma Mathijsen schreef een megalomaan debuut, waarvan het te hopen is dat Carmen niet het gemiddelde product van onze generatie is.
Explosie
Carmen is niet gewend verliefd te worden, maar Chris blijkt de uitverkorene. Helaas weet Chris nog niet, maar de lezer al wel, dat Carmen ziek in haar hoofd is. Carmen zegt: “Een liefde die zo groot is en alsmaar groter wordt, moet op een dag wel exploderen.” Waar Arnon Grunberg zijn verknipte personages spannend kan houden en kan laten doorschemeren dat er iets vreselijks staat te gebeuren, is Carmens grote liefde Chris vanaf het begin ten dode opgeschreven. Carmen: “Ik wil bezitten. Het moet, anders sta ik niet voor mezelf in. Ik wil zeker weten. Zeker weten dat Chris nooit weggaat.”
Hoge verwachting
De verwachting van Alma Mathijsen is hoog. De dochter van Marita Mathijsen, emeritus hoogleraar Nederlandse letterkunde en Mulisch expert, schreef voor Spunk en het Parool. Ook mocht ze als tafeldame bij De Wereld Draait Door aanschuiven, waar ze onder andere praatte over haar adoratie voor Remco Campert. Er leunt een zwaar gewicht op haar schouders. Alma zou de start van de nieuwe literaire generatie wel eens kunnen gaan markeren.
Kunstacademie-tic
Het debuut Alles is Carmen is wel een knaller, maar geen kanonslag van een debuut. Het thema wraak ligt er te dik bovenop en het personage Carmen is vervelend. Dat Alma Mathijsen fantasierijk, getalenteerd en een leuk beetje vreemd is, kun je haar niet kwalijk nemen. Dat in haar boek daarbij ook een interessantdoenerige kunstacademie-tic bij komt kijken wel. De fantasie van Mathijsen heeft van Carmen een megalomaan en infantiel schepsel gemaakt met geforceerde eigenaardigheden en een passief agressiviteitprobleem. Zo bewerkt Carmen als kind een vriendinnetje met een nijptang nadat zij aan Carmens opperbarbie komt, brengen de lepels in haar bestekbak hun leven door in afzondering en heeft ze een grote drang tot grachtzwemmen.
Remco Campert
Maar, het moet gezegd worden dat Alma Mathijsen wel degelijk literair onderlegd is. Vooral de jeugdherinneringen zijn sterk, ook omdat de kinderlijke denkwijze van Carmen dan beter te plaatsen is. De taal is verzorgd en de metaforen zijn van een lekker soort. Het is duidelijk dat er veel aandacht is besteed aan de dialogen, iets wat Mathijsen volgens eigen zeggen leerde van Remco Campert. De vrouwelijke opvolger van Campert is de schrijfster nog niet. Maar Campert was op zijn zevenentwintigste ook nog niet de legende die hij nu is. Er is nog tijd genoeg voor Alma.
Gelezen: Alles is Carmen door Alma Mathijsen. Verschenen bij De Bezige Bij. Meer info: www.debezigebij.nl
