★★★★ Migratie is al jaren een belangrijk onderwerp binnen de Nederlandse samenleving. In de politiek en in het dagelijks leven krijgen we ermee te maken, maar ook op de kunst heeft het onderwerp al een lange tijd veel invloed. In het Stedelijk Museum in Amsterdam ligt nu je kans om de menselijke en onmenselijke kant van dit verhaal te leren kennen, met de exposities The Crossing en Ik ben een geboren buitenlander.

The Crossing
Carlos Motta vertelt in zijn nieuwe tentoonstelling het verhaal van de vluchteling die naar Nederland komt zoals je het kent. De slechte situatie in het thuisland, de oversteek met het rubberbootje, de aankomst in Ter Apel en de ellende met opvangkamp na opvangkamp. Door middel van een installatie van 11 schermen waarop interviews met 11 vluchtelingen te zien zijn vertelt Motta het verhaal van een groep die het nog net iets lastiger heeft dan de rest, want alle geïnterviewden zijn LGBTQ+. De installatie dwingt je letterlijk en figuurlijk om echt eens even goed te gaan zitten voor deze verhalen, en dat is maar goed ook, want het zijn verhalen die gehoord moeten worden.

Ik ben een geboren buitenlander
De andere nieuwe tentoonstelling in het museum, Ik ben een geboren buitenlander, vertelt de Nederlandse geschiedenis van migratie en de invloed die het onderwerp heeft gehad op de kunst. Hoogtepuntje: de video Homeland van Halil Altindere. Met behulp van echte en in scène gezette beelden weet hij het gevoel over te brengen van een vluchteling die Europa binnenkomt, en vervolgens nergens geaccepteerd wordt. Het resultaat lijkt op een soort kruising tussen een alledaagse videoclip en een realiteit die je eigenlijk niet onder ogen wilt zien.

Geen oplossing
Één tentoonstelling kan geen maatschappelijk probleem zoals de vluchtelingencrisis oplossen. Twee trouwens ook niet. Wat ze samen dan wél weer kunnen is de bezoeker iets bewuster maken van de dingen die zich afspelen, en dat is precies wat er met deze twee tentoonstellingen gebeurt. Al met al is het een combinatie van kunst en journalistiek waar je alleen maar respect voor kunt hebben.

Bezocht: The Crossing en Ik ben een geboren buitenlander
Locatie: Stedelijk Museum, Amsterdam
Nog te zien tot: The Crossing – 21 januari 2018 & Ik ben een geboren buitenlander – 3 juni 2018
Foto: Gert Jan van Rooij